KRIJTMEER HEMMOOR DUITSLAND

No english version available 

Aangezien ik bij het zoeken op het internet eigenlijk niets Nederlandstalig tegenkwam over Hemmoor Kreidesee, heb ik besloten om zelf maar iets in het Nederlands te zetten. Dat dit een enorme klus is kan iedereen die mij kent beamen, aangezien mijn kennis van de Duitse taal bijzonder beperkt is. Bij deze dus dank aan de uitvinder van woordenboeken. In navolging van allerlei Duitstalige pagina’s wil ik hier de geschiedenis van het meer vertellen, het een en ander of de de duikstekken in het meer en de nodige informatie over reglementen en overnachtingen. Let op, deze informatie stamt uit het jaar 2000 en kan ondertussen gewijzigd zijn! 

Geschiedenis

Krijtmeer

Stek 1

Stek 2

Stek 3

Stek 4

Stek 5

Duikreglement Nederlands

Duikreglement Duits

Duikreglement Engels

Korte informatie

Onderkomen

De geschiedenis van Kreidesee Hemmoor.

De Kreidesee (krijtmeer) is geen natuurlijk water. Zoals de naam al zegt heeft het  zijn ontstaan te danken aan de cementindustrie, welke krijt won in Hemmoor. De start vond plaats in 1859, toen er eigenlijk nog naar bruinkool gezocht werd. Hieraan dankt Hemmoor zijn industriële ontwikkeling als een der weinige plaatsen in het Elbe-Weser gebied. In 1862 begint in Hemmoor de afgraving van krijt en in 1866 werd de eerste kleine cementindustrie opgericht. Reeds in 1885 heeft zij de productie van de “Portland Cementfabrik Hemmoor Aktiengesellschaft” tot 300.000 vaten verhoogd en het Portland cement telde in de nationale en internationale handel mee. In die  tijd vonden ook andere belangrijke veranderingen voor de regio plaats. De huidige B73 werd aangelegd en in 1881 de rijksweg Hamburg-Cuxhaven. Door de cementfabriek werd de oosthaven aangelegd, “Schwarzenhütten”. In de daarop volgende jaren werden enkele eigen scheepsvloten aangeschaft, die wel tot 18 schepen omhelsde. Eén van deze schuiten staat tegenwoordig voor de ingang van het meer en is het onderkomen van het cementmuseum van de stad. In de steeds dieper wordende groeve moesten 2 pompen gebouwd worden om het grondwater naar het oosten te verplaatsen. De werkdag zag er in 1902 zo uit: in 24 uur moesten 3000 loren van een halve kubieke meter met een schep gevuld worden en op 6 scheve vlakken met de hand omhoog naar de fabriek gebracht worden. Het uurloon was 23 pfennig, een werkdag telde 12 uur. In 1905 werkten er 2000 mensen in de fabriek. Daaronder waren vele “Fremdarbeiter” uit Polen, Galicië, Tsjechië en Roemenië. Hemmoor werd internationaal. Desondanks was er een arbeiderstekort.

Door het inzetten van nieuwe technieken steeg de productie tot meer dan 1 miljoen vaten. Tegelijk  echter begon de afname van de arbeidsplaatsen. Door de beide wereldoorlogen en de daartussen liggende wetenschapscrisis liep de vraag naar krijt en de productie sterk terug. De bezettingsgraad daalde en de massale werkloosheid sloeg ook in Hemmoor toe. Deze situatie bereikte in 1922 een hoogtepunt met een staking die 2 maanden duurde.

In de tijd van 1940 tot 1945 kon het bedrijf alleen blijven draaien met dwangarbeiders en krijgsgevangenen. Door het kolentekort werd het bedrijf vaak stilgelegd. In 1945 werd het bedrijf door de Britse militaire regering gesloten, maar in 1947 werd het weer in gebruik genomen. Het tekort aan kolen begon te verminderen. Door aankoop van Britse kool kon de productie weer omhoog. Het energiegebruik bedroeg bijvoorbeeld ongeveer 11.000 ton kolen en 22 miljoen KwH stroom. Vanaf de 50er jaren leeft het Hemmoorcement nog een keer op in het spoor van de reparateur Europas. “Portland Hemmoor Cement” werd een multinationaal concern met projecten in meerdere landen.

In 1961 werden de buitenlandse aandelen weer verkocht. Het kantoorgebouw en laboratorium werden gebouwd. Het is het enige gebouw van de voormalige fabriek dat vandaag de dag nog op het terrein staat. In 1967 verkoopt de Duitse bank haar aandeel van 25% in “Portland Hemmoor” aan de "Alsensche Portland Cement Fabrik KG". Het werk in Hemmoor werd zelf een speelbal van grotere concerns en verliest in 1971 haar zelfstandigheid. Het gewin moet aan de “Alsen” toegeschreven worden. In dit jaar bereikt het werk zijn hoogste cement afzet van 779.00 ton. Aangezien reeds lang van kolen op olie overgeschakeld was als energiebron, wordt het bedrijf zwaar geraakt door de oliecrisis in 1974 en de daaraan verbonden prijsstijging van olie. De winst loopt hard achteruit. Het moederbedrijf wenst niet te investeren in een modernisering of verandering van het productieproces om de kosten te drukken. Twee van de grootste boren worden stil gelegd. De ondergang van “Hemmoor Cement” begint. In 1976 wordt de sluiting van de krijtgroep ingesteld, de pompen blijven stilstaan en de groeve vult zich langzaam met water.

Hemmoor betrekt de grondstoffen per vrachtwagen uit Lägerdorf/Schleswig Holstein en functioneert nog slechts als maalbedrijf. In 1980 begint de verkoop van het fabrieksterrein. De laatste droogoven werd al 3 jaar eerder gesloten. De twee grote schoorstenen op het fabrieksterrein, het kenmerk van Hemmoor voor meer dan 100 jaar, roken niet meer. Tot aan het naargeestige einde van de fabriek verdient de Alsen Breitenbrug meer dan 30 miljoen DM.  Op 31 december 1983 werd het bedrijf voorgoed gesloten en 121 jaar industrie geschiedenis van Hemmoor werd beëindigd.

Ondertussen heeft de groeve zich gevuld en de eerste duiken om het water te verkennen begonnen. Tussen mei 1985 en mei 1986 werd de fabriek kompleet afgebroken en als een soort verzekering voor de bondsstaat in het water gedumpt. (Het huidige, verboden ruïnegebied)

Het heeft nog 10 jaar geduurd voor de krijtgroeve ook ambtelijk het krijtmeer “der Kreidesee” kon worden. Begin 1997 werd het Raumordnungsverfahren zur Feststellung des Gewässers afgesloten. Daarin verwierf de toenmalige pachter, HGF, het hele terrein en begon midden 1997 met het creëren van een vrijetijdsgebied. Als eerste werd er een sanitairgebouw, een camping en een weekendhuis gemaakt. De opening was met Pasen 1998.

    

TOP

KRIJTMEER – HEMMOOR - KREIDESEE

Kreidesee Hemmoor is onder duikers wellicht het bekendste Duitse binnenwater. Dit krijtmeer is uniek in Noord-Duitsland met ongeveer 60 meter diepte en een oppervlakte van ongeveer 40 hectare. Daarbij is over het algemeen het water heel helder. De manier waarop het meer ontstaan is heeft bijgedragen tot de bijzondere oeverstructuur. Het meer biedt mogelijkheden voor alle duikers: beginnelingen en gevorderden. Via een klein zandstrand of gewoon doorlopen over de weg zijn enkele methodes om te water te gaan. Onder water loopt de weg gewoon door, er zijn steile wanden tot 45 meter diepte, een verdronken bos, gebouwen en andere overblijfselen van de fabriek op 30 meter diepte en diverse afgezonken objecten, zoals 2 personenwagens en een caravan. Rond het meer vindt men 5 stekken.

TOP

Stek 1 de straat

Stek 1 ligt direct naast het VIST-wachtstation en omhelst de straat die als overblijfsel van de dagbouw het meer ingaat. Deze straat voert in vrijwel rechte lijn naar de vergruizer (Rüttler) op zo’n 30 meter diepte. Ook verder door is deze straat nog behoorlijk te herkennen. Maar dat is eigenlijk een andere stek. Rechts naast de straat ligt een klein bos. Ook van op het land duidelijk te herkennen om dat een gedeelte van de kronen van de bomen nog boven water uitsteken en zo een goede plaats aan de aalscholvers bieden. Links naast de straat bevindt zich een steile wand die tot ongeveer 45 meter diepte doorgaat. Aan de voet ligt een “betonbom”.

Van stek 1 zwemt men langs stek 2 en de aparte stek 3. Het is mogelijk om vanaf stek 1 (of 2) de Rüttler te bekijken, maar de afstand van stek 1 naar de Rüttler op 35 meter is zo’n 500 meter. Dan moet er nog genoeg lucht over zijn om de Rüttler te verkennen en verantwoordelijke decostops te maken. Zinvoller is het daarom om het andersom te doen, van stek 3 de Rüttler verkennen en dan langzaam terug naar stek 1. Een zeer mooie duik is te maken door de straat tot zo’n 12 meter diepte te volgen en dan rechtsaf het bos in. In het begin is de straat nog heel duidelijk herkenbaar met alle stenen keurig gelegd. Vanaf ongeveer 7 meter diepte wordt het minder tot vrijwel onherkenbaar. Op ongeveer 8 meter ligt een Volkswagen Polo op de weg. Deze is gebruikt in filmopnames voor een Duitse serie in het voorjaar van 1997 en daar achter gebleven. Wanneer men rechts door het bos zwemt komt men op 12 meter diepte rommel en schroot tegen. Als men van daaraf omhoog gaat komt men in een sprookjesachtige omgeving, met bomen, planten en scholen vis. Tevens een enorme verzameling klein spul, zoals mosselen.  De betombom wordt door een grote rode boei gemarkeerd en is daardoor makkelijk te vinden. Het beste kan men van stek 1 vertrekken, langs het kleine rode boeitje dat het einde van het zandstrand markeert en dan de grote boei op het kompas zetten. Dan langs de steile wand naar beneden tot 45 meter diepte. Op de terugweg gaat men dan met een lichte boog omhoog. Pas wel op de wand in oostelijke richting te volgen aangezien de westelijke richting naar het visgebied en verboden gebied gaat. Bij het bereiken van de rand van de steile wand kan men over de straat het bos in. Natuurlijk kan er ook naar de boei gezwommen worden en dan met een lijn afdalen. Om via de kleine zandbank te gaan is niet aan te bevelen aangezien dan het opdwarrelende vuil het zicht bij stek 1 zal belemmeren.

TOP

Stek 2 het bos

Via stek 2 komt men via het bos direct op de straat. De stek ligt langs de weg omhoog die naar de Rüttler voert. Stek 2 biedt dezelfde mogelijkheden als stek 1. Bos, straat en de steile wand. Maar vanaf hier is het makkelijker om naar de Rüttler te gaan met nog een tweede betonbom op 23 meter. Deze betonstort is te vinden door de straat aan de linkerkant te volgen richting de Rüttler. Deze bevindt zich tussen de straat en de steile wand. Het is ook mogelijk om vanaf de kant een kompas te zetten op de grote gele boei. Van hieruit kan men verder naar de Rüttler, waarbij het meest verstandige is om over de straat te gaan op ongeveer 20 meter diepte. Dat is een afstand van ongeveer 200 meter. De Rüttler is niet te missen, aangezien met op 20 meter tegen de brug aanzwemt.

Indien er nog voldoende lucht is kan men de Rüttler van bovenaf bewonderen. Met goed zicht kan met zo’n 12 meter lager kijken en de grond zien. Dit is een goede actie voor de volgende duik. Indien de lucht er toe reikt kan men dezelfde weg terug op geringere diepte volgen en op het beginpunt uitkomen. Met minder lucht zal men naar stek 3 moeten gaan om dan terug te lopen. Deze stek is niet te missen, aangezien er vanaf de brug een kabel loopt naar de stek.

TOP

Stek 3 de Rüttler

Stek 3 leidt onmiddellijk naar de Rüttler. Dit is het bekendste duikobject in Duitsland. De Rüttler bevindt zich op 32 meter diepte aan het eind van de straat. Het is een ongeveer 12 meter hoog gebouw met een oppervlak van ongeveer 7 bij 9 meter. Op 20 meter diepte is de Rüttler door middel van een brug verbonden met de oever en helemaal onderin loopt er nog een onderaardse gang tot de zogenoemde “Meisterbude”, verblijfplaats van de opzichter. Daardoor komen de totale afmetingen op een hoogte van 15 meter en een oppervlak van 23 bij 28 meter. Echter is het verboden door de gang en in de kelders te duiken. De uitgangen zijn met traliewerk afgesloten. Vanaf stek 3, die in een kleine zwakke bocht ligt en door middel van een trap redelijk makkelijk te bereiken is, is het makkelijk om op de Rüttler te duiken. Het is ook mogelijk om vanaf de stek eerst naar het ponton te zwemmen welke boven de Rüttler bevestigd is. Dan kan men vanaf het ponton direct afdalen naar de Rüttler, gegarandeerd er op uit te komen. Het geeft een apart effect als het gevaarte langzaam opdoemt uit de nevelen van het zicht.

Als men de Rüttler vanaf de stek, hetzij op kompas, hetzij met de kabel benaderd, komt men eerst op de brug van 7 meter breed en 14 meter lang, met nog een omgevallen lantaarnpaal. De tweede lantaarnpaal ligt nog gewoon op de brug. Aan het eind van de brug staat een spiegel welke het de vrachtwagens mogelijk moest maken zich exact te positioneren op de brug. Indien men verder gaat, kan men door de stortkoker waar de vrachtwagens hun krijtbrokken in stortten (zodat ze vergruisden en steen en krijt gescheiden konden worden).

In de voorwand zit een enorme opening waardoor het ook mogelijk is het binnenste te verkennen. Onder/achter de wand van de stortkoker bevindt zich een luchtbel. Mocht men ook de “Meisterbude” willen verkennen/bezoeken, dient men dat eerst te doen en op de terugweg de rest verkennen. De “Meisterbude”is te vinden door aan de voet met een rechte hoek naar links te gaan. (Kompaskoers westnoordwest, richting stek 1). Na 12 meter vindt men een kleine betonnen rand. Hier half onder ligt de “Meisterbude” en een uitgang van de keldergang. De bodem bevindt zich hier op 35 à 36 meter diepte. De terugweg kan men weer dwars door de Rüttler, of spiraalvormig om de Rüttler heen. Dan kan men recht omhoog naar het ponton (denk aan decostop) of wat geleidelijker naar de oever bij stek 3, daarbij de omgeving verkennend. Ook hier staan op ongeveer 10 meter diepte bomen. Als men richting zuidzuidoost gaat, richting stek 4, komt men leidingen en staalmatten tegen. De leidingen, 2 dikke buizen zijn aan de oever ook boven water goed te herkennen, verdwijnen ergens in de diepte en het zand. De staalmatten werden tijdens de dagbouw gebruikt om de wanden te stutten. Echter in de loop der tijd zijn ze weer de diepte in gegaan.

TOP

Stek 4 het strand

 

Om bij stek 4 te komen moet men doorgaan tot het hek, dan door het hek lopen naar het strand. Het is een makkelijke stek om te duiken. De diepte is glooiend en er is veel flora en fauna. De omgeving is werkelijke schitterend, zowel onder als boven water. De stek is niet spectaculair en behalve het een en ander aan staalmatten en puin is er weinig te vinden.

TOP

Stek 5 de andere kant

 

 

TOP

NA DIVERSE ONBESCHOFTE E-MAILS, VOL INSINUATIES, VALSE BESCHULDIGINGEN EN DREIGEMENTEN HEB IK DEZE PAGINA AANGEPAST. EN OMDAT IK DEZE PAGINA TOCH AAN GING PASSEN WIL IK GELIJK EVEN OP HET VOLGENDE WIJZEN:

Op ongeveer dezelfde afstand vanaf midden Nederland, is nog bijzonder mooie duikstek te vinden, namelijk Lac du Haute-Sûr in Luxemburg. Deze vallei is, met alles wat er in was, volledig blank gezet ten behoeve van de watervoorziening in Luxemburg. Meer informatie is te vinden op:

http://www.scuba.lu/

Tevens is daar informatie te vinden over onderkomen, vulstation en de duikstekken. Ik vond het duiken in deze prachtige omgeving een geweldige ervaring en een aanrader voor iedereen!

 

After Duty

Aquarelleren

Astimo Diving

Astrologie

Bali

Duiken

Fietsen 1980

Hemmoor

Hemmoor: Nederlandstalige beschrijving

Hurghada 2000

Hurghada 2001

Hurghada 2002

Hurghada 2003

Links

Luchtverkeersleiding Nederland

Malta

Nieuwsbrieven

Oude verslagen

Safaga

Sharm el Sheik

Turkije 2002

Turkije 2003

Turkije 2004

Uitbouw

Verslagen

Zeeland

Zeelandweekend

Zuid Safari

Thuisblad

en a.u.b. teken mijn gastenboek !!!